Ouders die voor het eerst met jonge kinderen naar Leiden komen, stellen mij aan de receptie steevast dezelfde vragen: wat is er te doen, hoe ver is alles lopen en wat doe je als het regent? Dit artikel beantwoordt die vragen op volgorde van een doorsnee weekend.
Waarom Leiden zo goed werkt met kinderen
Leiden is een compacte stad. Vanaf het centrum bereikt u de meeste bezienswaardigheden te voet binnen tien tot vijftien minuten. Dat scheelt gedoe met kinderwagens in het openbaar vervoer en maakt het makkelijker om een uitje halverwege af te breken als iemand moe is.
De binnenstad heeft bovendien weinig druk autoverkeer. Brede kades langs de Rijn en de Nieuwe Rijn zijn prettig wandelen, ook met een buggy. Kinderen kunnen er veilig kijken naar de boten die voorbijvaren.
Een ander voordeel is de variatie. Leiden heeft musea voor bijna elk kinderinteresse: natuur, oude beschavingen, wetenschap en anatomie. U hoeft niet alles op één dag te proppen; een goed weekend biedt ruimte voor twee of drie bezoeken met rust ertussen.
Naturalis: het museum dat kinderen stil houdt
Naturalis Biodiversity Center staat aan de Darwinweg, op ongeveer twaalf minuten lopen van de Leidse binnenstad. Het museum is groot, modern en volledig gericht op bezoekers van alle leeftijden. Het middelpunt is Trix, een van de meest complete T. rex-skeletten ter wereld.
Kinderen staan gemiddeld vijf minuten voor dat skelet voordat ze verder willen. Dat is lang voor een museumbezoek. De rest van de vaste collectie behandelt de evolutie van het leven op aarde, met veel interactieve elementen en grote diorama’s.
Reken op twee tot drie uur voor een rustig bezoek. Naturalis heeft een eigen restaurant en een ruime garderobe. Kaartjes koopt u het best online van tevoren; in het weekend zijn de rijen aan de kassa lang.
Het Rijksmuseum van Oudheden voor avontuurlijke kinderen
Het Rijksmuseum van Oudheden ligt aan het Rapenburg, de mooiste gracht van Leiden. Het museum is op vijf minuten lopen van het Centraal Station. De entreehal wordt gedomineerd door een complete Egyptische tempel, de Tempel van Taffeh, die Nederland in de jaren zeventig cadeau kreeg van Egypte.
Voor kinderen die gefascineerd zijn door mummies, farao’s of Griekse goden is dit museum ideaal. De presentaties zijn toegankelijk en de ruimtes zijn overzichtelijk. Er is geen aparte kindervleugel, maar de collectie spreekt jonge bezoekers direct aan.
Zaterdagochtend is het rustigst. Zondag trekt het museum iets meer publiek. Geopend van dinsdag tot en met zondag; maandag gesloten.
De Hortus Botanicus als rustpunt
Na twee musea hebben kinderen behoefte aan beweging en frisse lucht. De Hortus Botanicus Leiden is daarvoor de aangewezen plek. De tuin ligt aan de Rapenburg, op loopafstand van het Rijksmuseum van Oudheden.
De Hortus is een van de oudste botanische tuinen ter wereld, opgericht in 1590. Het terrein is niet groot, maar gevarieerd: er zijn kassen met tropische planten, een Japanse tuin en een rozentuin. Kinderen kunnen er vrij rondlopen zonder dat u bang hoeft te zijn dat ze iets kapotmaken.
In de kassen heerst een ander klimaat dan buiten, wat op een koude dag aangenaam is. De toegangsprijzen zijn laag vergeleken met de musea. Geopend van maandag tot en met zondag; sluitingstijden variëren per seizoen, dus controleer de website van de Hortus vooraf.
Grachtenrondvaart: Leiden vanuit het water
Een grachtenrondvaart is voor kinderen een andere manier om de stad te zien. Bootjes vertrekken vanuit de Beestenmarkt, op zeven minuten lopen van het Centraal Station. De rondvaart duurt ongeveer vijftig minuten en voert langs de historische grachten, onder lage bruggen door en langs de stadsmolens.
Kleine kinderen vinden het prettig om dicht bij het water te zitten. Grotere kinderen stellen vragen over de huizen en de geschiedenis, die de schipper beantwoordt. Het is een ontspannen activiteit die weinig energie kost na een dag lopen.
Rondvaarten vertrekken van april tot en met oktober meerdere keren per dag. In het laagseizoen rijden er minder boten; reserveer dan van tevoren. De Beestenmarkt heeft ook enkele terrasjes waar u na de rondvaart kunt uitrusten.
Speelgoed en winkelen in de binnenstad
De Leidse binnenstad heeft een aantal winkels dat de moeite waard is als u met kinderen winkelt. De Haarlemmerstraat en de Breestraat zijn de belangrijkste winkelstraten. Ze liggen naast elkaar en zijn te voet goed te combineren.
Voor speelgoed zijn er in Leiden enkele zelfstandige winkels met een ander aanbod dan de grote ketens. Wie thuis verder zoekt naar kwalitatief houten of constructief speelgoed, komt ook online terecht bij aanbieders zoals bij Marjo Speelgoed, waar bouwspeelgoed centraal staat. Maar ook in de stad zelf vindt u winkels die verder gaan dan het standaardspeelgoed.
De binnenstad is autoluw; parkeren doet u het best in een van de parkeergarages aan de rand van het centrum. De garage Lammermarkt en de garage Haarlemmerstraat zijn het dichtst bij de winkelstraten, op respectievelijk vier en zes minuten lopen.
Parkeren, bereikbaarheid en praktische tips
Leiden is goed bereikbaar per trein. Vanuit Amsterdam Centraal rijdt de intercity in ongeveer 35 minuten naar Leiden Centraal. Vanuit Den Haag duurt de reis ongeveer 15 minuten. Het station ligt op loopafstand van vrijwel alle bezienswaardigheden.
Komt u met de auto, dan is parkeren in de binnenstad beperkt en duur. De parkeergarages aan de rand van het centrum zijn een betere keuze. Garage Lammermarkt (Lammermarkt 1) heeft ruime openingstijden en is geschikt voor een dagbezoek. Betaal bij de automaat of via de parkeerapp.
Met een kinderwagen is de binnenstad goed te doen. De meeste bruggen hebben een vlakke oversteek of een oprit aan de zijkant. Klinkerstraten zijn soms hobbelig; de kades langs de grachten zijn vlakker en aangenamer. Houd rekening met smalle trottoirs in de oudste straatjes rondom de Pieterskerk.
Wat te doen bij slecht weer
Leiden heeft genoeg binnenmogelijkheden voor een regenachtige dag. Naturalis en het Rijksmuseum van Oudheden zijn al genoemd. Daarnaast is er het Museum Boerhaave, gewijd aan de geschiedenis van de wetenschap en geneeskunde. Het ligt aan het Lange Sint Agnietenstraat, op acht minuten lopen van het Centraal Station.
Museum Boerhaave heeft een anatomisch theater en een collectie historische wetenschappelijke instrumenten. Kinderen vanaf een jaar of tien vinden het interessant; voor jongere kinderen is de collectie wat abstracter.
Voor een korte pauze zijn er in de binnenstad meerdere lunchcafés en eetgelegenheden. De Koornbrug en de omgeving van de Vismarkt bieden keuze uit diverse keukens. U hoeft niet ver te zoeken voor een warme maaltijd of een kop soep halverwege de dag.
Veelgestelde vragen over Leiden met kinderen
Hoe oud moeten kinderen zijn voor een bezoek aan Naturalis?
Naturalis is geschikt voor kinderen vanaf ongeveer drie jaar. Jongere kinderen genieten van de grote diorama’s en de ruimte, maar begrijpen de inhoud nog niet. Vanaf een jaar of zes worden de interactieve elementen en de uitleg over evolutie interessanter. Het museum heeft geen aparte speelruimte voor peuters, maar de opzet is ruim genoeg om met een buggy rond te lopen.
Is de Hortus Botanicus de moeite waard in het laagseizoen?
Ja. In de herfst en winter zijn de buitentuinen minder kleurrijk, maar de kassen zijn het hele jaar open en bieden warmte en tropische planten. De Japanse tuin heeft ook in de winter iets rustigs en moois. De Hortus is in het laagseizoen rustiger dan in de zomer, wat het bezoek aangenamer maakt voor kinderen die snel overweldigd raken door drukte.
Wat is een realistisch dagprogramma voor een gezin met jonge kinderen?
Begin met Naturalis in de ochtend, wanneer het nog rustig is. Neem daarna de tijd voor een lunch in de buurt van het museum of in de binnenstad. Maak in de middag een grachtenrondvaart en sluit af met een wandeling langs de Haarlemmerstraat. Dat is een vol maar haalbaar programma voor kinderen tussen vier en tien jaar. Wie een tweede dag heeft, kan die besteden aan het Rijksmuseum van Oudheden en de Hortus.