Wie bij ons incheck op vrijdagmiddag, heeft doorgaans een tas vol goede bedoelingen en een hoofd vol vragen. Waar moet ik parkeren? Is het Rijksmuseum van Oudheden al open als ik er om negen uur aanloop? Kan ik met een kinderwagen een rondvaart maken? Na jaren achter de receptiebalie heb ik geleerd dat dezelfde vragen steeds terugkomen, ongeacht het seizoen. Daarom schrijf ik ze hier op, zodat u zich in de kamer al kunt voorbereiden op een weekend dat echt klopt.
Parkeren: de vraag die ik het vaakst hoor
Leiden heeft een compacte binnenstad en dat is een zegen voor wandelaars, maar een uitdaging voor automobilisten. De meeste gasten die bij ons verblijven, laten hun auto gewoon op ons terrein staan en lopen of fietsen naar het centrum. Dat is ook verreweg het meest ontspannen. Vanuit het hotel bent u in ongeveer twintig minuten lopend op de Beestenmarkt, langs de Rijn en door de Morspoort.
Wilt u toch met de auto de stad in? Dan is Parkeergarage Garenmarkt een veilige keuze, centraal gelegen aan de Langegracht. Houd er rekening mee dat de tarieven in het weekend niet lager zijn dan doordeweeks en dat de garage op zaterdagochtend snel vol raakt als er een markt is. Mijn advies: rij één keer de spullen naar het hotel, zet de auto neer en ontdek Leiden te voet. U zult zien dat dat de stad een stuk groter maakt dan ze op de kaart lijkt.
Musea: wat er ook in het laagseizoen open is
Dit is de tweede grote vraag, zeker bij gasten die buiten de zomer komen. Het goede nieuws: Leiden heeft een opmerkelijk stabiel museumlandschap. Het Rijksmuseum van Oudheden aan de Rapenburg opent elke dag om tien uur en sluit om vijf uur. De Egyptische zaal alleen al is de moeite waard; de tempel van Taffeh staat er midden in en je loopt er gewoon omheen. Kinderen zijn er doorgaans stil van, wat op zichzelf al een prestatie is.
Het Naturalis Biodiversity Center aan de Darwinweg is groter dan veel gasten verwachten. De dinosauriërzaal trekt terecht veel aandacht, maar de permanente tentoonstelling over biodiversiteit is minstens zo indrukwekkend. Naturalis is zeven dagen per week open, van tien tot vijf. Op schooldagen buiten de vakanties is het er rustiger en kunt u de zalen op uw eigen tempo verkennen.
Het Stedelijk Museum De Lakenhal, terug aan de Oude Singel na een grondige renovatie, is dinsdag tot en met zondag open van tien tot vijf uur. Hier vindt u de Leidse meesters, het gildezilver en wisselende tijdelijke exposities. Dit museum wordt door gasten die er eenmaal binnen zijn geweest consequent hoger gewaardeerd dan ze vooraf verwachtten.
De Hortus Botanicus: een tuin die het hele jaar loont
De Hortus Botanicus Leiden is een van de oudste botanische tuinen ter wereld en ligt op loopafstand van de Rapenburg, in het hart van de universiteitsbuurt. In de zomer is de tuin een weelde van kleur, maar ook in de wintermaanden heeft de Hortus iets bijzonders te bieden: de grote kassen zijn verwarmd en herbergen tropische planten die u buiten nergens aantreft.
De Hortus is geopend van tien tot zes uur in de zomer en van tien tot vier uur in de winterperiode; ik raad u aan de actuele tijden even te controleren op hun eigen website voor u vertrekt. Kinderen vinden het er fascinerend, al is het maar vanwege de vleesetende planten in de kas. Voor volwassenen is het een plek om even adem te halen, letterlijk en figuurlijk. De tuin ligt op circa vijf minuten lopen van het Rijksmuseum van Oudheden, zodat u beide bezoeken eenvoudig kunt combineren.
Rondvaarten en de grachten: wat u moet weten
Leiden heeft een uitgebreid netwerk van grachten en een rondvaart is een van de prettigste manieren om de stad te leren kennen. Vanuit het water ziet u de achterkanten van de grachtenpanden, de bruggen en de stadsmuren op een manier die u lopend niet ervaart. De meeste rondvaartboten vertrekken bij de Beestenmarkt of vlakbij de Aalmarkt.
In het hoogseizoen vertrekken de boten regelmatig, soms elk half uur. In het laagseizoen zijn de vaarten minder frequent; op rustige winterdagen rijden sommige operators alleen op reservering. Het is verstandig om dit vooraf na te gaan. Kinderwagens en rolstoelen zijn bij de meeste boten welkom, maar de instap kan wat ongemakkelijk zijn bij laag water. Vraag bij twijfel even aan de schipper.
Iets wat gasten minder weten: u kunt ook een fluisterboot huren en zelf varen. Dat vereist geen vaarbewijs en geeft een heel andere ervaring dan een begeleide rondvaart. De Leidse grachten zijn smal en druk in de zomer, maar in het voor- of najaar heeft u ze bijna voor uzelf.
Leiden in het nieuws en de stad als decor
Leiden duikt regelmatig op in landelijke berichtgeving, of het nu gaat om de universiteit, de jaarlijkse herdenking van het Leidens Ontzet op 3 oktober, of wetenschappelijke doorbraken vanuit het LUMC. Wie de stad bezoekt met een beetje achtergrondkennis, ervaart de straten anders. Zo heeft de Pieterskerk een directe link met de Pilgrim Fathers, de groep protestanten die vanuit Leiden naar Amerika vertrok. Dat verhaal is groter dan veel Nederlanders beseffen en het is ook buiten onze landsgrenzen bekend; de NOS bericht regelmatig over dit soort historische en maatschappelijke verbanden die Leiden op de kaart zetten.
De stad is ook een geliefd decor voor films en series, mede dankzij de gave grachtengordel en de middeleeuwse steegjes. Als u door de Diefsteeg loopt of over de Nieuwsteeg, begrijpt u waarom filmmakers hier graag komen. Leiden ziet er op het scherm uit zoals het in werkelijkheid ook is: een stad die de tand des tijds goed heeft doorstaan.
Tot slot: het ritme van een Leids weekend
Een goed weekend in Leiden vraagt om een beetje planning en een beetje loslaten. Plan de musea op zaterdagochtend vroeg, wanneer het nog rustig is. Gebruik de middag voor de Hortus en een wandeling langs de Rapenburg. Neem zaterdagavond de tijd voor een maaltijd ergens in de binnenstad; er zijn genoeg eetgelegenheden van allerlei pluimage, van eetcafé tot bistro.
Op zondag zijn de meeste musea gewoon open en is de stad merkbaar rustiger dan de dag ervoor. De markt op de Nieuwe Rijn en de Botermarkt is er op woensdag en zaterdag, dus op zondag treft u een stad die op adem komt. Dat is een fijn moment voor een rondvaart of een langzame wandeling richting de Burcht, de middeleeuwse ringburcht midden in de stad, met uitzicht over de daken.
Als u vragen heeft die ik hier niet heb beantwoord, staat de receptie dag en nacht voor u open.