Veel gasten die bij ons inchecken, vragen na een dag Leiden al wat er in de regio verder te beleven valt. Soms zoeken ze geen stad, maar juist rust, ruimte en een ander tempo. Dit artikel vergelijkt zeven Nederlandse bestemmingen die als weekendbestemming naast Leiden de moeite waard zijn.
Giethoorn: water en stilte in Overijssel
Giethoorn trekt jaarlijks meer bezoekers dan je zou verwachten voor een dorp zonder autoverkeer. De kracht is eenvoudig: rietgedekte boerderijen langs smalle vaarten, te bereiken per fluisterboot of kano. Vanuit Leiden rijd je ongeveer twee uur en twintig minuten. Parkeren doe je aan de rand van het dorp, waarna je te voet of per boot verdergaat.
Het dorp heeft geen grote musea, maar dat is precies het punt. Wandelpaden langs het water, kleine bruggetjes en een uitgestrekt natuurgebied eromheen zorgen voor een rustiger soort toerisme. In het laagseizoen, van november tot maart, zijn de drukte en de prijzen van rondvaartboten aanzienlijk lager. Wie dan gaat, ziet het dorp zoals het eigenlijk altijd was.
De Veluwe: bos, zand en open lucht
De Veluwe is het grootste aaneengesloten natuurgebied van Nederland. Vanuit Leiden rijd je via de A12 en A50 naar Arnhem of Apeldoorn, in iets meer dan anderhalf uur. Het nationaal park Hoge Veluwe is dagelijks geopend; in de winter van 9.00 tot 17.30 uur, in de zomer tot 21.00 uur.
Binnen het park staat het Kröller-Müller Museum, met een van de grootste Van Gogh-collecties ter wereld en een beeldentuin van ruim vijfentwintig hectare. Witte fietsen zijn gratis te leen bij de ingang. Wie liever wandelt, vindt meer dan honderd kilometer bewegwijzerde paden door hei, bos en stuifzand. De combinatie van natuur en kunst maakt de Veluwe geschikt voor een volledig weekend.
Zeeland: kust zonder boulevard-drukte
Zeeland heeft een ander karakter dan de Hollandse kust. De Zeeuwse delta bestaat uit schiereilanden, dijken en brede stranden die ook buiten het hoogseizoen toegankelijk zijn. Vanuit Leiden rijd je via de A44 en A58 naar Middelburg of Domburg in ongeveer anderhalf uur.
Domburg heeft een compact centrum met winkels en eetgelegenheden, maar het strand loopt er breed en leeg bij in het najaar. Middelburg heeft een goed bewaard historisch centrum met een indrukwekkend stadhuis en het Zeeuws Museum aan de Abdij, geopend van dinsdag tot en met zondag. Voor wie op zoek is naar een kustbestemming met meer karakter dan een standaard badplaats, is dit een reëel alternatief.
Drenthe: heide, hunebedden en rust
Drenthe is de provincie die gasten het minst snel noemen, maar die achteraf vaak het meest bijblijft. Het landschap bestaat uit uitgestrekte heidevelden, veengebieden en de beroemde hunebedden, prehistorische grafmonumenten die nergens anders in Nederland zo geconcentreerd voorkomen. Vanuit Leiden duurt de rit naar Assen of Emmen ongeveer twee uur en veertig minuten.
Het Drents Museum in Assen heeft een permanente collectie over de prehistorie van de regio, inclusief het bekende veenlijk van Yde. Openingstijden zijn dagelijks van 11.00 tot 17.00 uur. Wie de provincie echt wil beleven, kiest voor een verblijf in de natuur zelf. Families en wandelaars die een huisje huren drenthe kiezen als uitvalsbasis, hebben direct toegang tot bospaden en heidevelden zonder omrijden. Het Nationaal Park Drentsche Aa, ten noorden van Assen, is een van de donkerste gebieden van Nederland en daarmee uitstekend voor sterren kijken.
Limburg: heuvelland en vakwerkdorpen
Zuid-Limburg is voor veel Nederlanders een verrassing. Het heuvelachtige landschap, de vakwerkhuizen en de Bourgondische eetcultuur voelen Europees aan zonder dat u de grens hoeft over te steken. Vanuit Leiden rijdt u via de A2 naar Maastricht in ongeveer twee uur, of naar Valkenburg in twee uur en tien minuten.
Valkenburg heeft een middeleeuwse burcht, mergelgrotten en een compact centrum dat ook buiten het toeristische seizoen open is. Maastricht heeft een uitgebreid museaanbod, waaronder het Bonnefantenmuseum aan de Maas en het ondergrondse gangenstelsel van de Sint-Pietersberg. De stad is goed bereikbaar per trein vanuit Leiden via Den Haag Centraal, met een reistijd van ongeveer twee uur en vijftien minuten.
Friesland: meren, terpen en het Fries
Friesland heeft een eigen taal, eigen vlaggen en een eigen tempo. De Friese meren vormen een van de grootste aaneengesloten watersportgebieden van Europa. Vanuit Leiden rijdt u in ongeveer twee uur naar Sneek of Leeuwarden. Leeuwarden was in 2018 Culturele Hoofdstad van Europa en heeft sindsdien een vernieuwd museumlandschap.
Het Fries Museum in Leeuwarden is dagelijks geopend van 11.00 tot 17.00 uur en heeft een permanente collectie over Fries leven en cultuur, naast wisselende tentoonstellingen. Sneek is het centrum van de watersport en heeft in het laagseizoen een rustig centrum met goede horecagelegenheden. Wie in de zomer gaat, kan een fluisterboot of zeilboot huren op de meren. Wie in de winter gaat, vindt een provincie die op adem komt na het drukke seizoen.
Vergelijking: wat past bij welk weekend?
Elke bestemming heeft een eigen karakter en past bij een ander type weekender. De onderstaande punten helpen bij de keuze.
- Giethoorn is ideaal voor wie water en stilte zoekt, maar geen lange rit wil plannen. Geschikt voor een dagtocht of een weekend zonder grote activiteiten.
- De Veluwe combineert natuur met een serieus museum en is geschikt voor gezinnen en cultuurliefhebbers.
- Zeeland biedt kust met karakter, ook buiten het hoogseizoen, en is goed bereikbaar vanuit de Randstad.
- Drenthe is de bestemming voor wie echt wil vertragen, ver van stedelijke drukte, met prehistorisch erfgoed als bonus.
- Limburg trekt gasten die van eten, wijn en wandelen houden in een heuvelachtig landschap.
- Friesland is de keuze voor watersport in de zomer of cultuur in de winter, met een sterk eigen regionaal karakter.
- Wie een weekend plant in het laagseizoen, heeft bij alle zes bestemmingen minder concurrentie om parkeerplaatsen, museumtickets en horecaplaatsen.
Veelgestelde vragen over landelijke weekendbestemmingen
Welke bestemming is het beste bereikbaar vanuit de Randstad?
Zeeland en de Veluwe zijn vanuit Leiden het snelst te bereiken, beide in minder dan twee uur met de auto. Zeeland heeft ook een treinverbinding via Roosendaal naar Middelburg, maar dat vraagt meer reistijd. De Veluwe is per trein bereikbaar via Arnhem of Apeldoorn. Friesland en Drenthe vragen meer reistijd maar bieden ook meer afstand van de dagelijkse omgeving, wat voor sommige gasten juist het doel is.
Wat is er in het laagseizoen nog open?
De meeste musea in deze regio’s zijn het hele jaar geopend, met uitzondering van de maandag bij kleinere instellingen. Het Kröller-Müller Museum op de Veluwe, het Drents Museum in Assen, het Fries Museum in Leeuwarden en het Zeeuws Museum in Middelburg zijn ook in januari en februari geopend. Rondvaartboten in Giethoorn varen het hele jaar, maar met een beperktere dienstregeling van november tot maart. Restaurants en terrassen in Valkenburg en Maastricht zijn vrijwel het hele jaar actief door de gemengde toeristische en lokale klandizie.
Is een auto noodzakelijk voor deze bestemmingen?
Voor Giethoorn, de Veluwe en Drenthe is een auto sterk aan te raden, omdat openbaar vervoer naar de meest interessante plekken beperkt is. Maastricht en Leeuwarden zijn goed bereikbaar per trein en hebben een compact centrum dat te voet of per fiets goed te doen is. Zeeland vraagt voor de meest afgelegen stranden en dijken een eigen vervoermiddel, maar Middelburg zelf is prima per trein te bereiken. Wie geen auto heeft, kiest het beste voor Maastricht, Leeuwarden of Middelburg als uitvalsbasis.